Rüyada Çarşı görmek

Rüyada çarşı görmek, genel olarak mal edinmeye, kazanılacak maddiyata ve değerli eşyalara yorulur. Bununla birlikte kimi tabirciler çarşıyı rekabete girmeye, birkaç seçenek arasında kalıp sonunda doğru kararı vermeye ve dinî bilgisini artırmak için bir âlimle yakınlık kurmaya da delalet ettirirler. Ebu Saidü'l-Vâiz'e göre çarşı, dünya ile tabir olunur; orada görülen iyi ve kötü her şey rüya sahibinin dünyasına nisbet edilir.

Rüyada kapalı çarşı görmek, değerli bir mülk veya eşya edinmeye; ancak bunu kullanmak için önünüze çıkacak bazı engelleri aşmanız gerekeceğine delalettir. Gıda çarşısı bol rızık ve nimete, giyim veya tekstil çarşısı evi ve yaşadığı çevreyi güzelleştirmeye, inşaat malzemelerinin satıldığı çarşı ev, arsa veya tarlaya, kuyumcu, bakırcı yahut değerli eşyaların satıldığı çarşı ise ziynet, altın ve paraya işarettir.

Çarşıya gitmek, mal mülk edinmek için yatırım yapmaya ve para biriktirmeye; çarşıda gezmek, eline geçen parayı değerlendirmek için yakınlarına fikir danışmaya delalet eder. Terk edilmiş, yıkık dökük, kimsenin bulunmadığı sessiz bir çarşı görmek, ihtiyaç nedeniyle eldeki bir malı değerinin altında elden çıkarmaya yorulur. Çarşıda koşmak veya koşuşturan insanlar görmek, yaşanılan şehirde gerçekleşecek önemli bir toplantıya, kısa süreli oluşacak bir kalabalığa ve bu kalabalıktan elde edilecek faydaya işarettir.

Çarşıda alışveriş yapmak, satın alınacak değerli bir eşya veya mülk için kararı kesinleştirip girişimde bulunmaya delalet eder. Çarşıda kaybolmak, karar vermek üzereyken aklı çelecek farklı bir seçeneğe ve sahip olunan bir eşyayı yenisiyle değiştirmeye yorulur. Çarşıda çalıştığını, satış yaptığını veya mal taşıdığını gören kişi ticarete atılır. Çarşının kalabalık olması, satılacak bir eşyanın talibinin çok olmasına ve edinilecek bir mülk için birçok kişinin destek vereceğine delalettir.

İmam Nablusî'ye göre rüyada görülen çarşı ve pazar mescide delalet eder; nitekim mescit de çarşı ve pazara delalet eder. Bazı tabirlerde çarşı ve pazar, bir topluluğun kazanıp kâr edeceği, diğer bir topluluğun ise elindekini kaybedeceği bir harbe işarettir. Yüce Allah, "Ey iman edenler, sizi elem verici bir azaptan kurtaracak bir ticareti göstereyim mi size?" mealindeki ayette cihada ticaret adını vermiştir; çarşı halkı da muamelelerinde birbiriyle mücahede etmekte ve mesai harcayarak uğraşmaktadır.

Bir kimse rüyada tanımadığı bir çarşıda bir eşyasını kaybettiğini, orada bir fayda gördüğünü veya bir kumaşta zarar ettiğini görse; uyanıkken cihad ve savaşta ise savaştan kaçarak şehitlik mertebesine nail olmaktan mahrum kalır. Hacda ise haccını tamamen yerine getiremez. Talebe ise talebeliği terk eder yahut ilmi Allah'ın rızası dışında bir gaye için öğrenir. Bu hallerden hiçbiri onda yoksa cuma namazını terk eder. Alışveriş ederken bir şey çaldığını gören kimse, mücahit ise hainlik yapar ve ganimet malından çalar; ihramda bulunan hacı ise ihramlıyken avlanır veya cinsi münasebette bulunur; âlim ise münazara yaparken zulmeder yahut dikkatsizce fetva verir.

Rüyada çarşı ve pazar görmek şu şekillerde tabir olunur: hac ibadeti, Allah yolunda cihad ve gaza, zillet, fayda, muharebe, fitne, imtihan ve maişet, iş veya kesat. Bir pazarda alışverişle meşgul olduğunu görmek, Allah yolunda cihada; bazı yorumlara göre de güzel ve salih amele işarettir. Çarşıyı insanlarla dolu ve her aranılanın bulunduğu bir halde görmek ise eldeki malı satmaya ve çok büyük kazanca delalet eder.

Bir çarşıya bir şey getirip satmak istediği halde satamadığını görmek, hayra veya alçaklığın husulüne delalet eder. Çarşı ve pazarda yüksek sesle Allah'ı zikrettiğini görmek, iyiliği emretmeye ve kötülükten menetmeye işarettir. Bazı kere çarşı görmek, içinde birbirini yiyen her türlü balığı toplayan denizlere delalet eder. Çarşılar, pazarlar ve dükkânlar görmek; fayda ve rızıklara, giyilecek elbiselere ve hastalıklardan şifaya yorulur.

Çeşitli Çarşıların Tabiri

Rüyada kitapçılar çarşısı görmek, hidayet ve tevbe ile şer ve kötülükle mücahedeye; kuyumcular çarşısı ferahlık ve ziynetlere, eş ve evlatlara ve menfaate delalet eder. Zeytin, tereyağı ve bal çarşısı görmek, arzu ve şehvetlerin harekete geçmesine ve hastalıklardan afiyet bulmaya işarettir. Eczacılar çarşısı sevinç verici haberlere, eşe ve evlatlara; kumaşçılar çarşısı izzet, yücelik, eş, rütbe ve rızkın yenilenmesine yorulur.

Sarraflar çarşısı görmek, nesir ve şiir sebebiyle ilme, sözü düzeltmeye ve fakirlikten sonra zenginliğe delalet eder. Bakırcılar çarşısı şer ve sıkıntılara, baş ağrısına; bekâr için evlenmeye, evlat ve hizmetçi sebebiyle ferahlık ve sevince işarettir. Silahçılar çarşısı münakaşaya ve düşmana karşı zafer bulmaya; yüncüler çarşısı fayda, rızık ve mirastan elde edilecek mala delalet eder. Pamuk satanların bulunduğu yeri görmek, eldeki malın artmasına, rızka ve batıldan hakkın meydana gelmesine alamettir.

Balık pazarı görmek, rızka ve helal yoldan birbiri ardınca gelecek fayda, menfaat ve habere delalet eder. Kasapçılar çarşısı, içinde kan dökmeye yarayan bıçak ve satır gibi aletler bulunmasından ötürü cenk meydanına işarettir. Demirciler çarşısı şer, zahmet, sıkıntı ve düşmanlıkla tabir olunur; bazı kere de rızık ve menfaate delalet eder. İpekçiler çarşısı izzet, mal, salih amel ve iyi akıbete; mumcular çarşısı günahkârlar için tevbeye, sapıklıkta bulunanlar için hidayete delalettir.

Sandıkçılar çarşısı görmek, insan için hafıza ve anlayışa alamettir. Aşçılar çarşısı hastalıktan şifa bulmaya ve ihtiyaçların sona ermesine delalet eder. Çadırcılar çarşısı yolculuğa, ölüler için kefen satılan çarşıya işarettir. Ekin biçici ve yün kırkıcıların çarşısını görmek üzüntü, keder ve sıkıntılara; halıcılar çarşısı ise deniz yolculuğuna delalet eder.

Nablusî demiştir ki: Bir kimse rüyada çarşı esnafının uykuda olduklarını, dükkân ve hanların kapanmış bulunduğunu veya örümceklerin dükkânlar yahut satılan eşyalar üzerinde yuva yaptığını görse, o çarşıda alışverişin durmasına ve işlerin sarpa sarmasına delalet eder.

Rüyada çarşı görmek, genellikle kısmet, kazanç ve rızkın genişlemesiyle tabir olunur. Rüyasında çarşı gören kimse yeni bir iş kurar, geçim kapısı açılır ve elindeki imkânlar artar. Geniş ve kalabalık bir çarşı bolluğa, dar ve eski bir çarşı ise hayat pahalılığına delalet eder. Bununla birlikte kimi tabirciler çarşıyı savaş meydanına benzetir; zira savaş da bir tür ticaret alanıdır, kazanan ganimet elde eder. Bazı yorumculara göre ise çarşı bir çeşit mescittir; mescit de çarşı gibi yorumlanır. Çarşı bazen gaflete, dünyaya dalmaya, üzüntü ve sıkıntıya, yalan ve günaha da işaret edebilir.

Rüyasında çarşıda gezip dolaştığını gören kimse yeni bir iş tasarlar. Çarşıdan bir şeyler satın aldığını görmek rızkının bollaşacağına; çarşıda bir dükkanın önünde satılan şeylere baktığını görmek, beslediği bir ümidin gerçek olacağına delalet eder. Çarşıda alışveriş yaptığını görmek salih bir kimseye işarettir. Çarşı ibadet yeriyle de yorumlandığından, çarşıda alışveriş etmek bazı tabircilere göre ibadete yorulur; aldığı malların bolluğu ölçüsünde, yaptığı ibadetin de Cenab-ı Hakk katında kabul edildiğine delalet eder. Buna karşılık rüyasında pazardan alışveriş ettiğini veya pazarı dolaşıp alacaklarını hesapladığını gören kimsenin bütçesi denk değildir; pek çok şeye ihtiyacı olduğu halde parası kıt olduğundan alamaz.

Çarşıya gelip de hiçbir şey satın almadan döndüğünü gören kimse, umduğu kazancı elde edemez. Çarşıdan bir mal alıp evine döndüğünde elinde o malın bulunmadığını görmek de ümit ettiği ve beklediği şeylerin gerçekleşmeyeceğine işarettir. Kendisini bilmediği bir çarşıda bir mal satarken ve o maldan zarar ederken gören kimse, talebeyse tahsili yarım kalır; bir yerde çalışıyorsa işinden olur; bir iş kurmak ya da evlenmek niyetindeyse bu niyeti suya düşer.

Çarşıda her şeyin olduğundan daha çok ve bol olduğunu görmek, rüya sahibinin inancının kuvvetli olduğuna, ibadetlerini İslam şartlarına uygun biçimde yerine getirdiğine ve Allah katında makbul bir kul olduğuna delildir. Çarşıya gelip her tarafı boş ve hiçbir şeyin satılmadığını görmek ise ibadetin eksikliğine, dinî emirlerde gevşekliğe yorumlanır. Rüyada çarşı ve sokaklarda halkın bulunmadığını veya çarşı halkının ölmüş olduğunu görmek, alışverişin durmasına, zulmün ortaya çıkmasına yahut afet ve bela gelerek malların telef olmasına ya da piyasanın pahalılaşmasına delalet eder. Çarşı halkının uykuda olduğunu, dükkan ve hanların kapandığını yahut örümceklerin dükkanlar ve satılan eşyalar üzerinde yuva yaptığını görmek de o çarşıda alışverişin duracağına işarettir.

Çarşıda sesini yükselterek Allah'ı zikrettiğini gören kimse, iyiliği emredip kötülükten sakındırır. Çarşıda bir fakir görüp onu yanına alarak istediği her şeyi alıp ona bağışlayan kimse cennet sakinlerinden olur. Çarşıdan atla geçmek murada ermeye; araba ile geçmek muradın çabuk gerçekleşeceğine; çarşı ortasında durup namaz kılmak, evliyse çocuk sahibi olacağına, bekârsa evleneceğine işarettir.

Rüyada bir çarşının başka bir çarşıya dönüştüğünü ve onun yerine geçtiğini görmek, dönüşen çarşının durumunun, yerine geçtiği çarşıdaki eşyaların birbirinden çıkarılması, ayrılması ve devredilmesi haline dönüşeceğine delalet eder. Bir çarşıyı harap ve tamir edilmemiş halde görmek, o çarşı halkının işsizliğine, tembelliğine ve hiçbir işle meşgul olmadığına işarettir. Çarşı bazen de yetişkin kimsenin evlenmesine, evladın çoğalmasına, sanattaki ilim ve amele, hacca gitmeye, zekât vermeye, Allah yolunda cihat etmeye, geceleyin ibadet etmeye veya alışverişte bulunmaya; yahut rehin ve veresiye alışverişlerle uğraşmak gibi meşakkatli işleri üzerine almaya delalet eder.

Çarşılar, satılan malların cinsine göre de yorumlanır; her çarşı hangi malın çarşısıysa o malın delalet ettiği semboller göz önünde tutularak tabir edilir. Saraçlar çarşısı kara yolculuğuna; meyveciler çarşısı salih bir amele, ilme ve evlada; helvacılar çarşısı İslam dinine; kumaşçılar çarşısı huzur ve sürur ile bol kazanca; mücevherat çarşısı Allah'ı devamlı zikretmeye, ilim tahsiline ve savaşa; kuyumcular çarşısı evlenmeye; bakırcılar çarşısı ise sıkıntıya, üzüntüye, hafif bir hastalığa, bekârlar için evlenmeye ve fenalığa delalet eder. Elbise ve kumaş satıcılarının çarşısının bez çırpıcılarının, çamaşır yıkayıp ütü yapanların veya örgücülerin çarşısına dönüştüğünü görmek, bez satan esnafın kârının, ticaretinin ve gösterişinin artacağına işarettir.

Allame Meclisi'ye göre hububat çarşısına ateş düştüğünü görmek, çarşı esnafının yalan konuştuğuna, insanlara ihanet ettiğine ve bu yüzden tövbe edip sadaka vermeleri gerektiğine işarettir.

Çağdaş ulemaya göre mahalle çarşısı görmek, çarşısı kurulan mahallenin adının kötüye çıkacağına, bazı değerlerden uzaklaşılacağına, maddi konular içeren görüşler sunulacağına veya kişinin kendi hakkında görüş belirteceğine yorulur. Çarşıda olmak veya orada alışveriş yapmak, sabit bir görüşün olmadığına veya başkalarıyla ilişkilerde güvensizlik yaşanacağına; çarşıda mal satmak, alışveriş yapılacağına, pek güvenilir olmayan girişimlerde bulunulacağına veya iş değiştirileceğine; kapalı çarşıda olduğunu görmek ise bir seçim yapma veya karar alma aşamasında olunacağına işarettir.

Çarşıda satılan veya satın alınan şeylerin tabiri için, tabirnamenin ilgili maddesine bakılır.

Farklı esnaf gruplarına ait çarşıların her biri ayrı bir hüküm taşır. Yüncüler çarşısı geniş rızka ve mirastan gelecek mala; pamukçular çarşısı malın çoğalmasına, zenginliğe ve batıldan hakka dönüşe; tahıl çarşısı ziraata ve bol ürün elde etmeye; sebze hali geçim sıkıntısına; balık pazarı rızka, berekete ve deniz yoluyla gelecek güzel haberlere; kasaplar çarşısı kan dökülmesine ve ev içi tartışmaya; yağcılar çarşısı istek ve şehvetlerin kabarmasına, hastalıktan şifa bulmaya; halıcılar çarşısı deniz yolculuğuna; saraçlar çarşısı ilim ve çocuk sahibi olmaya; mezeciler çarşısı ferahlığa ve sevince delalet eder.

Eczaneler malı ve sırları saklamaya; buğday ve un çarşısı ucuzluğa, bolluğa ve korkudan emin olmaya; keresteciler çarşısı ayrılığa; kiremitçiler çarşısı ev sahibi olmaya veya yeni bir eve taşınmaya; demirciler çarşısı yükselmeye ve güzel davranışlara; kavaflar çarşısı evcil hayvanlara ve hizmetçilere; çadırcılar çarşısı çocuklara ve kısa gezilere; hasırcılar çarşısı karın ağrısına; kalaycılar çarşısı yeni mallar edinmeye, süse ve ziynete işaret eder. Sandıkçılar çarşısı anlayış ve güzelliğe; aşçılar ve lokantacılar hastalıktan kurtulup iyileşmeye; züccaciye çarşısı yara, ayrılık ve kovulmaya; kâğıtçılar çarşısı mahkeme ve devlet dairelerine düşmeye; camcılar çarşısı küskünlüğe ve hafif ağız tartışmalarına; kuruyemişçiler ağız tadına ve dostluğa; manavlar çarşısı ise yazlık kısa gezilere ve mutlu günler geçirmeye yorulur.

Bir başka rivayete göre rüyada görülen çarşı ve pazar mescide işarettir. Bazı tabirciler ise çarşı ve pazarın, bir topluluğun kazanç elde edip diğer bir topluluğun elindekini yitireceği bir savaşa delalet ettiğini söylemiştir.

Rüyada tanımadığı bir çarşıda bir eşyasını kaybettiğini, orada bir fayda gördüğünü ya da zarar ettiğini gören kimse için hüküm, uyanıkkenki haline göre değişir. Rüya sahibi cihad ve savaşta ise savaştan kaçar ve şehitlik mertebesine ulaşmaktan mahrum kalır. Hacda ise haccını tam olarak yerine getiremez. Talebe ise talebeliği bırakır; yahut ilmi Allah rızası dışında bir gaye için öğrenir. Bu hallerden hiçbiri onda yoksa cuma namazını terk eder.

Rüyada alışveriş ederken bir şey çaldığını gören kimse, eğer savaşçı ise hainlik eder ve ganimet malından bir şeyler çalar.

Bir kimse rüyada bilinen bir çarşının halkıyla dopdolu olduğunu, orada yangın çıktığını, yolun ortasında saf ve berrak bir suyun aktığını, çarşının etrafının samanla doldurulduğunu ya da içinde güzel bir rüzgârın estiğini görse, bu rüya sahibinin ailesinin geçiminin yerinde olduğuna ve onların kazanç sağladığına işarettir. Buna karşılık çarşı halkını uykuda, dükkân ve hanları kapanmış ya da örümceklerin dükkânlar ve satılan eşyalar üzerinde yuva yaptığını görmek, o çarşıda alışverişin duracağına işarettir.

Bazı tabirciler rüyada görülen çarşının dünyalık olduğunu söylemiştir. Bu yüzdendir ki rüyada geniş bir çarşı ve pazar gören kimsenin hali geniş, malı çok olur. Kimi yorumculara göre çarşı; üzüntü ve kederlerin kendisinde toplanması dolayısıyla ızdırap, keder, eziyet, münakaşa ve şerri tahrik etmeye delalet eder. Yine rüyada görülen çarşılar fayda ve rızıklara, hastalıklardan şifa bulmaya işarettir. Bazen de çarşılar yalana, günaha, üzüntü ve sıkıntıya yorulur.

Rüya sahibi çarşıda sesini yükselterek Allah'ı zikrettiğini görse, iyiliği emredip kötülükten nehyetmesine işarettir. Çarşı ve sokaklarda halk bulunmadığını veya çarşı halkının ölmüş olduğunu görmek ise alışverişin durmasına, zulmün meydana gelmesine, afet ve bela erişerek malların telef olmasına yahut piyasanın pahalılaşmasına yorulur.

Kitapçılar çarşısını görmek hidayete, tevbeye ve şerle mücadele edilmesine; eczacılar çarşısı sevinçli haberlere, zevce ve evlada; helvacılar çarşısı iman ve İslam'a; kumaşçılar çarşısı izzet, yücelik, zevce veya rütbeye, rızkın yenilenmesine ve işini gizli tutmaya; kuyumcular çarşısı ferahlık ve ziynetlere, zevce ve evlatlara delalet eder.

Bakırcılar çarşısı şer ve sıkıntılara, baş ağrısına; bekâr için evlenmeye, evlat ve sevince işarettir. Silahçılar çarşısı savaş ve münakaşaya, düşmana galip gelmeye; yüncüler çarşısı fayda, rızık ve mirastan elde edilecek mala; pamuk çarşısı malın artmasına, rızka ve batıldan hakkın meydana gelmesine; tohum çarşısı nesle ve ziraat yoluyla elde edilecek kazanç ve faydalara yorulur.

Sebze çarşısını görmek, çoluk çocuğunun nafakasını kısmaya ve geçim darlığına işarettir. Bazen de bu rüya güç bir işi kolaylaştırmaya delalet eder. Balık pazarını görmek rızka, helalden birbiri ardınca gelecek fayda ve menfaate, akrabalarla bir araya gelmeye yahut deniz seferinden haber vermeye; kasapçılar çarşısı savaş meydanına; zeytin, tereyağı ve bal çarşısı arzu ve şehvetlerin harekete geçmesine ve hastalıktan şifa bulmaya; saraçlar çarşısı kara yolculuğuna; meyveciler çarşısı salih bir amele, ilim ve evlada işarettir.

İlaç için bitki kökü satılan çarşıyı görmek, malı muhafaza etmeye ve sırları gizli tutmaya; buğday çarşısı ucuzluk ve bolluğa, korkudan emin olmaya; keresteciler çarşısı nifak ve tefrikaya, bir araya gelmeye; demirciler çarşısı şer, zahmet, düşmanlık ve sıkıntıya, bazen de rızık ve menfaate delalet eder. İpekçiler çarşısı izzet, mal ve salih amele; çadırcılar çarşısı yolculuğa, bazen de ölüler için kefen satılan çarşıya; hasırcılar çarşısı meydana gelecek hastalığa; sandıkçılar çarşısı hafıza ve anlayışa; şişeciler çarşısı riya, nifak ve kovuculuk etmeye işarettir.

Rüyada çarşı görmek, seyahate çıkılacağına yorumlanır. Kişinin rüyasında çarşı ya da pazar gibi bir yerde gezindiğini görmesi, çıkılacak yeni bir seyahate işarettir. Rüyada çarşı gezisine çıkmak maddi durumun daha da iyi olacağına, ülke ya da memleket yolculuğuna çıkılacağına; gıda çarşısına çıktığını gören kimsenin bereketinin çok olacağına; kıyafet satılan bir çarşı görmek ise hayırlı amele işaret eder. Çarşı büyük, aydınlık ve ferah ise bu, iyiye yorulur.

Rüyada çarşı görmek, iş hayatında büyük gelişmeler kaydedileceğine ve geçim seviyesinin yükseleceğine; çarşıda alışveriş ettiğini görmek Hacca gitmeyi başaracağına; büyük bir çarşıda dükkân açtığını görmek ise hayatta muvaffak olmak için uzun müddet çalışmak gerektiğine işarettir.